GAI jarimasi o’rniga ogohlantirishlar

O’zbekistonda yo’l harakati qoidalarini buzganlik uchun ma’muriy ogohlantirishlar joriy etildi

Toshkent, 2026-yil 5-fevral. Prezident Shavkat Mirziyoyev 2026-yil 4-fevralda Ma’muriy javobgarlik to’g’risidagi kodeksga o’zgartishlar kirituvchi qonunni (O’RQ–1116-son) imzoladi. Qonunga ko’ra, yo’l harakati xavfsizligi bilan bog’liq ayrim huquqbuzarliklar uchun jarima o’rniga ma’muriy ogohlantirishlar qo’llaniladi.

Ma’muriy ogohlantirishlar qanday ishlaydi

Ma’muriy ogohlantirishlar yozma yoki elektron shaklda rasmiylashtiriladi. Bu chora bir shaxsga nisbatan yiliga faqat bir marta qo’llanilishi mumkin.

Ogohlantirishlar qo’llanilishi uchun ikkita shart mavjud:

• Shaxs o’z qilmishidan chin ko’ngildan pushaymon bo’lishi kerak
• Shaxsda boshqa ma’muriy huquqbuzarliklar bo’lmasligi lozim

Qaysi huquqbuzarliklar uchun ogohlantirishlar beriladi

Haydovchilar uchun

• Xavfsizlik kamari va dubulg’a (125-modda, 1-qism) — xavfsizlik kamarini taqmaslik, mototsikl yoki moped haydovchilarining dubulg’a kiymasdan haydashi
• Texnik nosozliklar va jihozlar (125-modda, 2-qism) — ro’yxatdan o’tmagan yoki texnik ko’rikdan o’tmagan transport vositasini boshqarish, o’chirish vositasi, tibbiy aptechka, favqulodda to’xtash belgisi, signal jiletka yoki oyna sindirish bolg’asi yo’qligi
• Telefon ishlatish (128-1-modda) — haydash vaqtida telefondan foydalanish (garnitura va hands-free qurilmalari bundan mustasno)
• Video tomosha qilish (128-2-modda) — haydash vaqtida salon old qismidagi monitorda video tomosha qilish
• To’xtash va turish qoidalari (128-6-modda) — transport vositalarini to’xtatish yoki turish qoidalarini buzish
• Sug’urta (135-1-modda) — majburiy fuqarolik javobgarligi sug’urtasi (OSAGO) talablarini buzish

Piyodalar va boshqa yo’l harakati ishtirokchilari uchun

• Piyodalar (138-modda, 1-qism) — svetoforga bo’ysunmaslik, belgilangan joydan tashqarida ko’chadan o’tish, yo’l harakatida telefondan foydalanish, kitob o’qish yoki video tomosha qilish
• Velosiped, skuter va moped haydovchilari (138-modda, 1-qism) — yo’l belgilari va svetofor signallariga rioya qilmaslik
• Yo’l chetida xizmat ko’rsatish va chorva boqish (138-modda, 2-qism) — yo’l qismida haydovchilarga turli xizmatlar ko’rsatish maqsadida bo’lish, yo’l yoqasida chorva boqish

Qonun tarixi

Prezident Shavkat Mirziyoyev 2025-yil may oyida ma’muriy ogohlantirishlarni joriy etish bo’yicha topshiriq bergan edi. Qonun loyihasi 2025-yil iyun oyida parlamentga kiritilgan. Senat qonunni 2025-yil 1-noyabrda ma’qullagan.

Xulosa

Yangi qonun yo’l harakati qoidalarini birinchi marta va kichik darajada buzgan fuqarolarga nisbatan insonparvarlik tamoyilini qo’llaydi. Jarima o’rniga ogohlantirishlar berilishi fuqarolarning moliyaviy yukini yengillashtiradi va huquqni muhofaza qilish tizimiga ishonchni oshiradi.