Gaz va svet narxi har yili oshadi — nima kutish mumkin?
O‘zbekistonda 2025 yil 1 maydan boshlab gaz va elektr energiyasi (svet) tariflari yana oshadi. Bundan tashqari, hukumat 2026 yildan e’tiboran bu tariflarni har yili inflyatsiyadan kelib chiqib indeksatsiya qilishni rejalashtiryapti. Ya’ni, har yili 1 mayda svet va gaz narxi yana ko‘tarilishi mumkin — lekin 10 foizdan oshmasligi kerak.
Bu qaror 2024 yilning 31 martida qabul qilingan hukumat qaroriga asoslanadi. Shu bilan birga, avvalgi qarorlarga ko‘ra, tariflar 2026 yildan kamida 3 yil davomida o‘zgarmasligi kerak edi.
1 maydan gaz, svet va benzin qimmatlashadi — bu barcha narxlarga ta’sir qiladi
2025 yil 1 maydan boshlab O‘zbekistonda gaz narxi METAN-ZAPRAVKA (AGNKS) uchun 38,8 foizga oshadi — ya’ni 1 kubometr metan uchun endi 2500 so‘m to‘lanadi (avval 1800 so‘m edi). Shuningdek, har kubometr uchun 72 so‘mlik qo‘shimcha aktsiz ham joriy etiladi. Natijada, umumiy qiymat 4 722 so‘mga yetishi mumkin.
Bu esa shunchaki haydovchilarga emas, butun aholiga ta’sir qiladi: taksi, yetkazib berish, yuk tashish — hammasi qimmatlashadi. Oziq-ovqat, kiyim-kechak, hatto telefon va elektronika narxlari ham ko‘tarilishi mumkin. Chunki transport xarajatlari — barcha narxlarning asosi.
Svet narxi ham oshadi. Barcha toifadagi iste’molchilar uchun tariflar o‘smoqda:
Fizik shaxslar uchun tarif ikki barobarga yaqin oshmoqda;
Zaryad stansiyalari uchun esa har 1 kVt·soatga yana 100 so‘m qo‘shiladi.
Bundan tashqari, propan (suyultirilgan gaz) ham qimmatlashadi — chunki har 1 litr uchun aktsiz 49 so‘mgaoshirilmoqda.
🚘 Benzin ham ortga qolgani yo‘q. Apreldan boshlab A-80 va yuqori benzin markalari bo‘yicha aktsiz solig‘i 476 so‘mdan 525 so‘mga oshirilmoqda.
Bu o‘zgarishlarning barchasi jam bo‘lib, yurtimizdagi barcha tovar va xizmatlar narxiga ta’sir qiladi — bazardagi ko‘katdan tortib, Uzum’dagi iPhone narxigacha.
📊 Svet narxi qanday o‘zgaradi?
1 maydan boshlab elektr energiyasi uchun yangi tariflar quyidagicha bo‘ladi:
Obyektlar bo‘yicha:
| Foydalanish hajmi (oyiga) | Avvalgi narx (so‘m) | Yangi narx (so‘m) | O‘zgarish |
|---|---|---|---|
| 0–200 kVt·soat | 450 | 600 | +33% |
| 201–500 kVt·soat (yangi tarif) | 1000 | 800 | -20% |
| 501–1000 kVt·soat | 900 | 1000 | +11% |
| 1001–5000 kVt·soat | 1350 | 1500 | +11% |
| 5001–10000 kVt·soat | 1575 | 1750 | +11% |
| 10000 kVt·soatdan yuqori | 1800 | 2000 | +11% |
Ko‘p qavatli uylarda yashovchilar (elektr plita bilan):
| Foydalanish hajmi (oyiga) | Avvalgi narx (so‘m) | Yangi narx (so‘m) |
|---|---|---|
| 0–200 kVt·soat | 225 | 300 |
| 201–500 kVt·soat | 500 | 400 |
| 501–1000 kVt·soat | 450 | 500 |
| 1001–5000 kVt·soat | 675 | 750 |
| 5001–10000 kVt·soat | 787,5 | 875 |
| 10000 kVt·soatdan yuqori | 900 | 1000 |
🔥 Gaz narxi ham oshadi
Sovuq mavsumda (noyabr–fevral):
| Foydalanish (oyiga) | Narx (so‘m/m³) |
|---|---|
| 0–500 m³ | 1000 |
| 501–2500 m³ | 1800 |
| 2501–5000 m³ | 2100 |
| 5001–10000 m³ | 2500 |
| 10000 m³ dan ortiq | 3000 |
Issiq mavsumda (mart–oktyabr):
| Foydalanish (oyiga) | Narx (so‘m/m³) |
|---|---|
| 0–100 m³ | 1000 |
| 101–2500 m³ | 1800 |
| 2501–5000 m³ | 2100 |
| 5001–10000 m³ | 2500 |
| 10000 m³ dan ortiq | 3000 |
Siqilgan gaz (metan, AYoQSH uchun):
Avval: 1800 so‘m/m³
Endi: 2500 so‘m/m³ (+38,8%)
Suyultirilgan gaz (balonli):
Avval: 1600 so‘m/kg
Endi: 2000 so‘m/kg (+25%)
📉 Bu inflyatsiyaga qanday ta’sir qiladi?
O‘zbekiston aholisi asosan gazda yuruvchi avtomobillardan foydalanadi. Transportda metan narxining 38% ga oshishi:
Mahsulot va oziq-ovqat narxlariga ham bevosita ta’sir qiladi,
Taksilar va yuk tashish xizmatlari qimmatlashadi,
Ishlab chiqarish xarajatlari ortadi.
Shuningdek, svet va gaz narxi oshganida aholi har oy ko‘proq to‘lov qiladi. Bu esa umumiy inflyatsiya darajasiga 3–4 foizgacha qo‘shimcha bosim beradi.
🧾 Davlat nima deyapti?
Rasmiylarga ko‘ra:
Tariflar endi har yili 1 mayda inflyatsiyaga mos ravishda yangilanadi (lekin 10% dan oshmaydi).
2025 yilda aholiga, biznes va issiqlik ta’minotiga yordam sifatida 12,3 trillion so‘m subsidiya ajratiladi.
To‘liq subsidiya bekor qilinishi 2028 yildan keyin kutilmoqda.
✅ Xulosa:
Svet va gaz narxi 2025 yil 1 maydan ancha oshadi.
Transport, oziq-ovqat va xizmatlar narxiga ta’siri katta bo‘ladi.
Tariflar endi har yili yangilanadi — bu doimiy o‘sib boruvchi narxlar davrini boshlab beradi.
